|
Dzisiejsze święto
„Narodzenie Twoje, Boża Rodzicielko, zwiastowało radość całemu światu: z Ciebie bowiem wzeszło Słońce Sprawiedliwości, Chrystus, Bóg nasz. On zniweczył przekleństwo, dał nam błogosławieństwo, śmierć pokonał, życie wieczne nam darował.” (Liturgia Bizantyjska)
W dniu dzisiejszym obchodzimy Święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.
Historia
Święto Narodzenia Najświętszej Maryi Panny bierze swój początek w Kościele Jerozolimskim. Biblia tajemniczo milczy na temat Rodziców Najświętszej Maryi Panny, jednak dzięki apokryfom* można odtworzyć wiele szczegółów z Jej dzieciństwa. Według nich Maryja przyszła na świat jako córka Joachima i Anny – małżeństwa, które zostało obdarzone łaską rodzicielstwa w późnym wieku. Małżonkowie długo modlili się o dziecko, dawali hojne dary na świątynię jednak dziecko nadal nie przychodziło na świat. Joachim, będąc już w podeszłym wieku udał się na pustkowie, gdzie pościł przez 40 dni i modlił się o Boże miłosierdzie i dar ojcostwa. Wtedy objawił mu się anioł, który zwiastował mu, że jego małżonka powije dziecię, które stanie się radością Ziemi. 
Piętnaście dni po narodzeniu dzieciątka, według tradycji, nadano mu imię Maria. Kiedy miała trzy lata Rodzice, zgodnie z obietnicą złożoną Bogu, oddali Ją na służbę w świątyni. Dalsza historia jest już doskonale wszystkim znana.
Kult dnia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny zrodził się już w V wieku, kiedy to pierwsi pielgrzymi przybywali do Jerozolimy, do kościoła Najświętszej Panny, w celu nawiedzenia „miejsca Jej narodzenia”. Można zatem przypuszczać, że to właśnie dzień poświecenia tej bazyliki zapoczątkował dzisiejsze święto. Obecnie bazylika ta nosi imię św. Anny, matki Maryi. Czczona jest w niej figurka Maryi, jako małego dziecka.
Z tradycji jerozolimskiej święto przejął Kościół w Konstantynopolu. W Kościele Zachodnim dzisiejsze święto pojawia się po raz pierwszy w kalendarzu liturgicznym biskupa Reims (dzisiejsza Francja) – Sonnacjusza (614 – 631). Na Wschodzie uroczystość ta musiała istnieć wcześniej, bo kazania o Matce Bożej wygłaszali św. German (+ 732) i św. Jan Damasceński (+ 749).
Datę 8 września Kościół przyjął ze Wschodu - w tym dniu obchód ten znajdował się w sakramentarzach gelazjańskim i gregoriańskim.
Dużego znaczenia święto to nabiera podczas trwania pontyfikatu papieża Sergiusza I (687 – 701), kiedy to zostaje zaliczone do czterech wielkich uroczystości Maryjnych połączonych z procesją stacyjną. 8 września każdego roku lud rzymski wraz z kapłanami gromadził się Kościele św. Adriana skąd udawali się w procesji do Bazyliki Matki Bożej Większej. Wierzono powszechnie, że narodziny Matki Bożej są jak jutrzenka – tak jak ona zapowiada wschód słońca, tak narodziny Maryi zapowiadają bliskie przyjście Zbawiciela.
Tradycja w Polsce
Według dawnego zwyczaju, polskiego zwyczaju dopiero po tym świece rolnicy mogli wykonywać zimowe orki i siew. Zgodnie z tradycją w dniu 8 września błogosławi się ziarno przeznaczone na siew. Słowami modlitwy błogosławieństwa prosimy: „ Boże, Ty sprawiasz, że wszystkie nasiona wpadłszy w ziemię obumierają, aby wydać plony, które dają radość siewcy i chleb głodnemu. Prosimy Cię, pobłogosław te ziarna i inne nasiona, zachowaj je przed gradem, powodzią, suszą i wszelką szkodą, a ziemię użyźniaj rosą z nieba, aby rośliny z nich wyrosłe wydały obfite plony. Spraw też, abyśmy za przykładem Najświętszej Maryi Panny, która słuchała słowa Twojego i strzegła owocnie w sercu, przynosili plon stokrotny przez naszą wytrwałość w pełnieniu Twojej woli. Udziel nam tego przez zasługi Najświętszej Dziewicy, której narodziny dziś obch odzimy”.
Na Podhalu święto 8 września nazywano Zitosiewną, gdyż tam sieje się wtedy żyto. W święto Matki Bożej Siewnej urządzano także dożynki.
W dawnej tradycji rolnicy do pobłogosławionego w dniu 8 września ziarna dodawali ziarna wyłuskane z wieńców poświęconych w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, aby uprosić sobie dobry urodzaj. W niektórych stronach Polski rolnicy przed siewem kropili swoje dłonie woda święconą. Pierwszą garść poświęconego zboża rzucali w rolę w formie znaku krzyża, dodając: „W imię Boskie” .
Kult Maryi - Dziecięcia
W niektórych krajach łacińskich i we Włoszech Maryja czczona jest także jako Dzieciątko. We Włoszech istnieją nawet sanktuaria, gdzie są czczone cudowne figurki i obrazy Maryi - Niemowlęcia w kołysce, są to m.in. Madonna Bambina w Forno Canavese, Madonna Bambina w katedrze mediolańskiej ( jest ona uznana za najwspanialszą świątynię wzniesioną pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny); Madonna Bambina w kaplicy domu generalnego Sióstr Miłosierdzia, którego Matka Boża – Dzieciątką jest patronką i sanktuarium w Mercatello, w którym znajduje się obraz namalowany przez św. Weronikę Giuliani (+ 1727).
*Wśród apokryfów mówiących o Maryi należy wymienić głównie: Protoewangelię Jakuba, Ewangelię Pseudo-Mateusza, Ewangelię Narodzenia Maryi, Ewangelię arabską o Młodości Chrystusa, Historię Józefa Cieśli i Księgę o Przejściu Maryi. Największy wpływ na tradycję Kościoła wywarła jednak Protoewangelia Jakuba, pochodząca z roku ok. 150, czyli jest bardzo bliska Ewangelii św. Jana. |